Robert Baden Powell of Gilwell
Robert Stephenson Smyth Baden Powell, de stichter van de scoutsbeweging, werd geboren op 22 februari 1857 in Londen. zijn vader was anglicaans geestelijke en professor van meetkunde te Oxford.Hij stierf toen Robert pas 3 jaar was. Uit eerbied voor haar man liet B.P.’s moeder later de voornaam van haar man: Baden, bij de achternaam voegen. Voor zijn moeder, die hij diep vereerde viel het dan ook niet mee om het gezin van 7 jongens op te voeden. De opvoeding die Robert kreeg zou zou dan ook heel zijn verdere leven beïnvloeden. Zijn moeder was het dan ook die hem de natuur leerde kennen en hem het leven in de open natuur leerde liefhebben. Als hij zo goed tekende... vooral karikaturen was het eveneens aan haar te danken.Zijn peter was niemand minder dan Robert Stephenson, de uitvinder van de stoomlocomotief.
Als kleine jongen was hij al iemand die het avontuur opzocht. In zijn school, “Charterhouse” zat hij meer in de bos om dieren te tekenen dan op de schoolbanken. En met zijn broers trok hij er regelmatig op uit met hun boot de "Kohinoor".
Veel geld om verder te studeren was er niet en op school was Robert al geen hoogvlieger, maar Robert wou geen enkele kans onbenut laten en behaalde 2 studiebeurzen die hem toelaten zijn studies verder te zetten. Op 18-jarige leeftijd werd hij door zijn drang naar het avontuur aangetrokken door het leger.Toen hij in een dagblad las dat leger een examen uitschreef om mannen aan te werven, die de soldaten in vreemde landen zouden leiden, besloot hij mee te doen. Hij deed mee met het ingangsexamen en slaagde met glans. Datzelfde jaar werd Robert naar Indië, een kolonie van Groot-Brittannië gezonden, daar leerde hij als recruut de soldatenstiel en daar verblijft hij 17 jaar . Dan verhuisde hij met zijn regiment naar Afghanistan, en in 1884 ging hij als kapitein van zijn regiment (het 13e regiment Huzaren) naar Durban in Zuid-Afrika, waar hij instaat voor de opleiding van de recruten. Hiermee in verband publiceerde hij het boek: "Aids to Scouting" . Een handleiding voor het vormen van jonge soldaten.
In Zuid-Afrika waren er in die tijd 2 Britse kolonies (Kaapkolonie en Natal) en 2 boerenrepublieken (Oranje-Vrijstaat en Transvaal), waar de nakomelingen van de Nederlandse pioniers een zekere zelfstandigheid hadden. Onder de boeren en hun aanvoerders, waaronder de beroemde Paul Kruger, heerste een sfeer van opstandigheid, vooral aan de Noordwestelijke grens van de Kaapkolonie, waar het stadje Mafeking van groot belang was.
Baden Powell, die ondertussen kolonel was geworden, werd door de Britse veldmaarschalk Wolseley naar het stadje gezonden. Wat niemand wilde gebeurde toch: de onrusten draaiden uit op oorlog, in de geschiedenis bekend als de "boerenoorlog".
Het was 1899.Baden Powell beschikte over 1250 manschappen van alle rangen, rassen en standen. Tegenover zich vond hij het goed uitgeruste boerenleger bestaand uit 9000 man, van generaal Cronjé, er volgde een beleg van 217 dagen. "The Times" in Engeland berichtte zijn lezers: "Het beleg van Mafeking speelt zich af voor het publiek.Onder ademloze belangstelling van de hele natie wordt het uitgevoerd." De nood in het belegerde en van de wereld afgesneden Mafeking steeg met de dag. Er moest noodgeld komen, eigen postzegels, een krant en voedsel.
Op 27 mei 1900 werd kolonel Baden Powell midden in de nacht gewekt. Groot was zijn verbazing toen hij een welbekende stem hoorde zeggen: "Ste wordt nu eindelijk eens wakker!" Het was zijn oudere broer, die als majoor was meegekomen met het bevrijdingsleger van Mahon en Plumer. Mafeking was vrij! Op Piccadilly Circus in Londen feestte een uitzinnige menigte om de bevrijding te vieren. In rood-wit-blauw verschenen in heel Engeland de befaamde initialen "B.-P." op speldjes, shawls en op de gevels van de gebouwen. Vijf dagen later werd Robert Baden Powell bevorderd tot generaal-majoor en Engeland had zijn "held van Mafeking". Nog 1 opdracht kreeg Baden Powell in Zuid-Afrika nl. de oprichting van een politiekorps voor Transvaal, Oranje-Vrijstaat en Swaziland.
In 1903 keerde hij terug naar Engeland om benoemd te worden tot inspecteur-generaal van de cavalerie van Groot-Brittannië en Ierland. Al spoedig werd hij bevorderd tot luitenant-generaal.
Alhoewel hij ze bevochten had, waardeerde en bewonderde hij de boeren om hun hard, eenvoudig en dapper leven, om hun rotsvast geloof, hun vaardigheid in het verkennen, in woudloperij, in kamperen en openluchtleven. Hij wilde dat de jeugd van zijn vaderland zoveel mogelijk zou leven als die taaie, krachtige kerels en zoals die kolonialen en ontdekkingsreizigers die hij in Azië en Afrika had ontmoet.
Ondertussen werd zijn boekje "Aids to Scouting" door jeugdleiders, schoolmeesters, ... in praktijk omgezet. Zij zagen in dit boekje alsmede in de prestatie van Baden Powell in Mafeking, een ideale inspiratiebron voor de opvoeding van de jongeren en gebruikten het voor het verzinnen van allerlei spelletjes.
Baden Powell ontdekte bij zijn terugkomst bovendien dat er een grote armoede en ongelijkheid heerste bij de Britse jeugd. Baden Powell vond dit een ongezonde situatie voor de toekomst van zijn land.Baden Powell zag er dan ook de noodzaak van in om zijn boek "Aids to Scouting" te zuiveren van de militaire inslag en aan te passen aan de eisen van de jeugd. Hij zal zijn ideeën dan ook met enkele helpers uittesten op een proefkamp. Er werd een 10-daags kamp voor jongens voorbereid. Die jongens kwamen uit Londen en uit alle lagen van de bevolking. Wie wilde er niet mee met de "held van Mafeking"? Zijn goede kennissen de Van Raaltes (Nederlanders) vond hij bereid om een stuk van hun bezit: Brownsea Island aan de Britse zuidkust bij Poole's Harbour ter beschikking te stellen voor het kamp, de start van Scouting. Het ging van start op 31 juli. De boot van Poole naar Brownsea Island had 22 jongens aan boord en bij hen was , onherkenbaar in regenjas, de bij zijn tijdgenoten zo beroemde generaal.
Het grote avontuur van het eerste verkennerskamp en de start van Scouting was begonnen. In de vlaggemast op het eiland hing de historische Union Jack, die ook boven Mafeking had gewapperd.Het kamp eindigde op 9 augustus 1907. Baden Powell was een hervormer, die nieuwe ideeën bedacht voor de opleiding en training van mannen, die zelfstandig in kleine groepjes, de nu patrouilles, konden opereren. Zelf had hij zich veelzijdig ontwikkeld.Hij was een befaamd polospeler (te paard) en als part-time journalist was hij verbonden o.a. aan het blad de "Graphic".
Toen Baden Powell met zijn ideeën voor verkennen voor jongens bezig was dacht hij eraan om een spel te maken en een trainingsschema, dat gebruikt zou kunnen worden door bestaande organisaties zoals de Boy’s brigade en de jongens-clubs van de YMCA. Het liep echter volkomen uit de hand... Het kamp op Brownsea Island werd een geweldig succes. Het resultaat was de publicatie van: "Scouting for Boys" (1908).
In die tijd gepubliceerd als een 14-daagse uitgave. Op aandringen van de uitgever sir Arthur Pearson verscheen het al spoedig als een boek.Dat voor het ogenblik een bestseller is in de scoutswinkels.
Het ontstaan en uitbouw van scouting is geen alleenstaand gebeuren. In die jaren ontstonden er bv. in Amerika meerdere soortgelijke jeugdorganisaties gericht op het openluchtleven en met als helden de indianen en woudlopers. Van groot belang is dat de beweging zich spontaan heeft uitgebreid eens dat Baden Powell zijn ideeën in boekvorm heeft vastgelegd. "De training is gebaseerd op datgene wat ik met mijn soldaten en de politie in Zuid-Afrika had toegepast, maar in dit geval geschikt gemaakt voor jongens. Ik nam hierbij de werkwijzen over van de Zoeloes en de Epictetus en de methodes van de Spartanen, de Britten en de Ieren waarin de oefening van hun jongens wordt weerspiegeld. Ik bestudeerde de bushido der Japanners en de meer modernere methodes van John Pounds, om met jongens om te gaan, ook de lichaamsoefeningen van Jahn en de tegenwoordige toepassing van sir Wiliam Smith, Ernest Thompson Seton, Dan Beard en anderen."
"Mijn plan om jongens te trainen in scouting dateert van 1897 toen ik het eerst toepaste op de jonge soldaten van het 5de Dragonder (Dragoon Guards), nadat ik jarenlang het goede had ondervonden van de karakterontwikkeling van een jonge man, vooraleer hem te onderwerpen aan de eentonige routinetraining, die nodig geacht werd voor de soldaat."
Baden Powell gaf geen methodiek die gebonden was aan de plaatselijke tradities of gebruiken. Hij had ook geen leefregels opgesteld die voortkwamen uit één bepaalde godsdienst of voorschriften die samenhangen met de politiek van één bepaalde richting. Hij had niets anders gedaan dan vorm gegeven aan een levendig spel.
Op aandrang van velen belegde Baden Powell in de zomer van 1908 een tweede kamp, nu in Humshaugh in Northumberland met zes getrainde patrouilles en tegelijkertijd een waterkamp , het eigenlijke begin van zeescouting, in Bucklers' Hard, Hampshire.
Om te vermijden dat de beweging nog verder uit de hand zou lopen werd dan stilaan een organisatie uitgebouwd over het hele land.In verschillende steden werden "Local commitees" gevormd die tot taak hebben scoutsgroepen te stichten. En zo wordt in 1909 de "Boy Scout Associaton" gesticht die een stevige structuur ter beschikking stelden van beginnende groepen, met het hoofdkwartier in Londen. Op aandringen van koning Edward VII verlaat Baden Powell in 1910 het leger om zich volledig te wijden aan de ontplooiing van Scouting. Hij begint als het ware aan een tweede loopbaan.
In 1912 treedt hij in het huwelijk met Olave St. Clair Soames, geboren op 22 februari (!!) 1889 als een "rijkeluiskind" in het Victoriaanse Engeland. Ze had een rustige jeugd, omgeven door gouvernantes. Ze verhuisde van het ene buiten naar het andere. In 1912 vergezelde ze haar vader op één van zijn "snoepreisjes", deze keer naar New-York.Aan boord van de s.s. "Arcadian" ontmoette ze als bij toeval de beroemde Lt. generaal Baden Powell, de "Boy-Scout man", zoals ze in haar autobiografie schrijft. Ondanks het nogal opmerkelijke leeftijdsverschil van 32 jaar was het liefde op het eerste gezicht.
Eind van dat jaar trouwen de "held van Mafeking" en miss Soames in alle stilte. Er kwamen 3 kinderen : Peter werd op 22 februari (de geboortedag van zijn ouders) 1913 geboren - hij overleed in 1962 op slechts 49-jarige leeftijd aan een bloedziekte- ; Heather in 1915 en Betty in 1917.
Ondertussen zijn de ideeën van Baden Powell ook doorgdrongen in het buitenland en van dit ogenblik af reist Baden Powell van het ene land naar het andere om zijn systeem uiteen te zetten. Het feit dat scouting in vele landen enthousiast onthaald wordt doet bij Baden Powell de gedachte rijzen om er een wereldbroederschap van te maken. Nadat scouting in Chili, Rusland, Hongarije, Duitsland, Zwitserland, België en Nederland is doorgedrongen wordt aangevangen met een internationale organisatie. In 1920 gaat de eerste wereldjamboree door te Londen waarop 27 landen zijn vertegenwoordigt. Het is op deze jamboree dat Baden Powell wordt uitgeroepen tot "World Chief Scout". Reeds in zijn latere werken neemt Baden Powell zelf afstand van de militaire oorsprong in de methodes van de verkennerij. Hij situeert scouting ook duidelijk als een internationale vredesbeweging. Toch zal het ook in het buitenland nog vele jaren duren voor het onderscheid tussen enerzijds een aantal militaire vormen en anderzijds de opvoedkundige waarden in de beweging duidelijk wordt.
In 1910 wordt ook de meisjesbeweging gesticht: de "girl guides" want meisjes waren even opgetogen over scouting als de jongens. Baden Powell vraagt zijn zus Agnes het systeem aan te passen voor meisjes en een eigen beweging uit te bouwen. Die komt echter niet van de grond tot de vrouw van Baden Powell de zaak in handen neemt.
Er waren ook veel jongens van 8, 9 en 10 jaar die met de groteren meeliepen. Toch waren ze nog wat jong voor de verkenners, Baden Powell dacht hierover na, hij wilde voor hn ook een leuk spel maken. In 1916 had hij het gevonden: het welpenspel met akela, baloe, bagera, ... Gebaseerd op het "junglebook" van Rudyard Kipling. Volgens dezelfde principes maar in een totaal verschillend kader.
In 1919, het jaar waarin Baden Powell het eerste leidershandbook schrijft: "Aids to Scouting" * Op de wereldjamboree van 1937 te Vogelenzang in Nederland merkte iedereen dat wat Baden Powell zelf getuigde, dat het wellicht zijn laatste jamboree zou zijn. Op het einde van de jamboree deed Baden Powell zijn vaarwelboodschap. Niet één van de aanwezigen was niet ontroerd door deze pakkende woorden van de Chief Scout en toen hij besloot met zijn "Nu, vaarwel. God zegenen u allen.", zag je tussen de omstaanders meer dan één traantje wegpinken.
"We zijn aan het eind van deze jamboree gekomen en het schijnt wel of hij gisteren begonnen is. Ge hebt allen vele vrienden gemaakt, en dat is goed, want dat is het doel van deze jamboree. We zijn een jongenskruistocht voor vrede. En zoals onze vaderen uitvaarden met behulp van de jacobsstaf, zo ook gaan wij terug de wereld in met deze jacobsstaf. Hij heeft 10 punten : de 10 punten van de scoutswet. Iedereen draagt het kenteken op uw hemd; bewaardt het als herinnering aan deze gelukkige dagen, en tevens als een herinnering aan het doel dat wij ons voorstellen: VREDE !! Moge het u ook steeds herinneren aan de 10 punten van de scoutswet en u helpen steeds goede wil en vriendschap te maken. Alzo doet gij uw plicht tegenover God en vaderland. Nu vaarwel! God zegenen u allen!"
Zo was het dat hij het zei. Nu kwamen de dokters tussen al het plezier en stuurden hem onmiddelijk naar Afrika, de bakermat van scouting, waar hij 62 jaar geleden voor het eerst voet aan wal had gezet en vanwaar hij niet meer zou terugkeren. Op 8 januari 1941 werd het bericht de wereld ingezonden dat Lord Baden Powell, de Chief Scout,op 84-jarige leeftijd overleden was. Begeleid door scouts en soldaten werd hij aan de voet van de Kenyaberg, in het land waar hij zoveel van hield, begraven.
Voor zijn dood schreef hij nog 3 afscheidsbrieven: één gericht aan de Scouts, één gericht aan de Gidsen en één gericht aan alle mensen. Op de grafzerk staat tussen de kentekens van de scouts en gidsen dit gebeiteld:
Sinds de eerste decennia na het historische jaar 1907 heeft de scouting-beweging zich spontaan ontwikkeld. Na de dood van B.P. in 1939 vierde het pessimisme hoogtij: de beweging zou met hem wegvallen, niets is minder waar gebleken. De Baden Powell conceptie is ijzersterk hebleken: "Learning by doing" - "Ask the boy" - "Scouting moet naar vorm en inhoud in beweging blijven" (B.P. in 1913). Ondanks de 2e wereldoorlog die Europa en Azië teisterde, kwam de opheffing van scouting door de Nazi’s. Sindsdien is de groei vooruitgegaan in sterke internationale verbondenheid.
De 22 van Brownsea Island in 1907 via een keten van miljoenen gedurende de generaties tot het heden met meer dan 23.000.000 meisjes en jongens in meer dan honderd landen op de vijf continenten geeft een beweging te zien die uniek is.
Leave this world a little better than you found it.
Baden-Powell's Last Message (1945)
WM, 1995
